Er grófprjón alvöru prjón?
Eftir Fernando Santos
Þú hefur séð athugasemdirnar: spjallþráður hér, svar á YouTube þar. “Þetta er ekki alvöru prjón.” “Þetta er bara tískubóla fyrir Instagram-stelpurnar.” Ég hef meira að segja séð fólk fussa yfir grófprjónuðum teppum, eins og stærri lykkja geri þau einhvern veginn “minni.” Lesandi skrifaði einmitt um þetta, svo hér er heiðarlega svarið mitt. Sanngjörn viðvörun: ég hef sterkar tilfinningar til þessa.
Já. Þetta eru sömu tvær lykkjurnar.
Slétt og brugðið eru slétt og brugðið hvort sem þú vinnur á 3mm prjóna eða prjóna á stærð við kústsköft. Grófprjónuð peysa er fitjuð upp, prjónuð, mótuð með útaukningum og úrtökum, svo saumuð saman og frágengin, nákvæmlega eins og hver önnur flík. Prjónarnir eru stærri og ullin þykkari. Það er allur munurinn. Enginn segir að veggmynd sé ekki “alvöru málverk” af því að pensillinn er stór.
Gagnrýnin, sögð upphátt
Leyfðu mér fyrst að vera sanngjarn við hina hliðina, því það er sannleikskorn sem vert er að nefna: grófprjón er fljótlegra og fyrirgefur meira. Færri og stærri lykkjur þýða að auðvelt er að koma auga á lykkju sem fellur niður og laga hana, heil peysa getur orðið til á einni helgi, og byrjandi getur gert eitthvað klæðilegt í fyrstu tilraun. Fyrir einhvern sem eyddi þremur mánuðum í fíngerða Fair Isle-peysu getur það virst gera lítið úr erfiðinu. Ég skil tilfinninguna. En “fljótlegt að læra” og “tískubóla sem kemur vel út á mynd” er ekki það sama og “ekki alvöru”, og grófprjónað teppi sem einhver skipulagði, bjó til og elskar er ekki “minna” en neitt.
Hverjum ég held að prjón tilheyri í raun
Hver sá sem sest niður, skipuleggur og gleymir sér í garnhnykli, með prjónum eða bara fingrunum, er hetjan mín. Punktur. Því sjáðu hvað þú ert í raun að gera. Þú ert ekki bara að búa til eitthvað sem var ekki til áður og er algjörlega þitt; þú ert að hugleiða. Þú ert að leysa hljóðláta byggingarlistarþraut, að breyta flatri hugmynd í höfðinu á þér í þrívíðan hlut sem þú getur klæðst. Það er ekki síðra handverk. Það er dásamlegt handverk.
Hver sá sem gleymir sér í garnhnykli, með prjónum eða bara fingrunum, er hetjan mín.
Hefur það sína eigin færni? Já, og reynsla hjálpar gríðarlega.
Ég ætla ekki að þykjast að það sé ekkert að læra. Að vinna með óspunna ull er sérgrein út af fyrir sig. Hún er varla snúin, svo hún rennur til og klofnar ef þú tekur of fast á henni, og þú þróar með þér tilfinningu fyrir henni. Að halda jafnri prjónfestu yfir risastórar lykkjur er erfiðara en það lítur út fyrir. Þú gengur frá endunum með þæfingarnál, því ullin er allt of þykk til að þræða hana. Þú þarft grunninn, og ef þú kemur með margra ára prjónareynslu að baki er heimurinn þinn.
En allir þurfa að byrja einhvers staðar, og saga hvers og eins með garni er ólík. Sumir finna sálina í hekli, sumir í prjóni, sumir í hvoru tveggja. Það eru svo margar leiðir til að gera þetta og hver og ein er gild: meginlandsaðferðin og enska aðferðin, portúgalska aðferðin, Fair Isle, brioche, gatamynstur, kaðlar, grófa Cowichan-hefðin, og það áður en kemur að vefgrindarprjóni, handleggjaprjóni eða fingraprjóni. Engin þeirra er sú “rétta”. Hver og ein er einfaldlega það sem talaði til viðkomandi, og hvernig viðkomandi kaus að læra.
Mín eigin saga
Ég byrjaði sem hefðbundinn prjónari. Ég sé illa, svo fínt og mjótt prjón var aldrei að fara að verða minn heimur; 9 til 12mm var alltaf kjörsvæðið mitt. Svo sá ég grófprjón og, í alvöru, það sprengdi á mér hugann. Daginn eftir var ég út um allt internetið að læra, kynna mér og skilja hvernig það virkaði. Og öll þessi ár af venjulegu prjóni (opnar peysur, heilar peysur, treflar, sokkar, og fleiri hundapeysur fyrir vini og fjölskyldu en ég gæti nokkurn tíma talið) hjálpuðu mér gríðarlega. Grunnurinn flyst beint yfir. Ferlið er það sama. Ég elska enn að prjóna á hefðbundinn hátt, en ég myndi aldrei kalla hundapeysu “æðra prjón” bara af því að ég gerði hana á 9mm prjóna. Sömu hendur, sömu lykkjur, sama gleði.
Og gleðin við grófprjón? Fyrirgefðu, hún á sér engan líka.
Fullbúin grófprjónuð flík lítur út eins og kassi af regnbogum hafi sprungið á besta mögulega hátt, og ég stend glaður og fastur á því. Þú mátt vera sammála mér eða ekki; þannig er samningurinn, og hann er sanngjarn.
Niðurstaðan mín
Heimurinn væri betri staður ef fleiri okkar skiptu sér af eigin málum og leyfðu fólki að hafa smá gaman, hvort sem það vinnur með mjóa prjóna eða einn á stærð við kústskaft. Prjónastærð ræður því ekki hvað er alvöru prjón. Það ræðst af því að þú settist niður, gerðir lykkjurnar og bjóst til eitthvað sem fyllir þig stolti. Grófprjón telur, í hvert einasta skipti.
Lesa áfram
Raunverulega ástæðan fyrir því að allir eru skyndilega helteknir af grófprjóni
Töfrar stórra lykkja, útskýrðir: af hverju það prjónast svo hratt og er ekkert líkt fínni ull.
Lestu næst →
